چكیده

انسان موجودی اجتماعی است و همین ماهیت اجتماعی بودن آدمی را به برقراری رابطه و ایجاد ارتباطات با وجوه گوناگون اجتماعی رهنمون می سازد.رفع نیازهای آدمی جز از طریق ارتباطات صورت نمی گیرد. سازمان به عنوان یك نهاد اجتماعی به دلیل اهداف بنیادین فراتر از ارتباطی مؤثر در میان واحدهای گوناگون سازمان از وظایف مهم مدیران است. برقراری ارتباط مؤثر با كاركنان موجب آشنائی با نیازها و خواسته ها و درك بهتر انگیزه آنها می شود. پویا شدن اقتصاد جهانی، رفاه، رقابت و حدود جغرافیائی را دستخوش تغییر كرده است. دوران جدید كه به عصر اطلاعات معروف شده، نوید دهنده ی جهانی نو با شیوه های نوین به كارگیری اطلاعات است. با توجه به گستردگی حوزه مسایل ارتباطی در سازمان و مدیریت می توان ادعا كرد كه بسیاری از مشكلات سازمانی و اجتماعی ناشی از ضعف ارتباطات است. با توجه به حیاتی بودن ارتباط بین افراد و گروه ها در سازمان و تحقق اهداف سازمانی، این پژوهش با هدف شناسائی تأثیر عواملی همچون فن آوری اطلاعات و ارتباطات، ساختار سازمانی و سبك رهبری در ایجاد و بهبود ارتباطات سازمانی صورت گرفته است. جامعه آماری كلیه كاركنان شعب بانك كشاورزی شهرستان شیراز بوده كه برای تعیین حجم نمونه از فرمول كوكران استفاده شده است. روش و ابزار جمع آوری اطلاعات در این تحقیق روش کتابخانه ای و میدانی با پرسشنامه بر مبنای طیف لیكرت بوده است. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تجزیه و تحلیل داده ها در 2 سطح توصیفی شامل فراوانی، درصد فراوانی و میانگین و سطح استنباطی از آزمون t تك نمونه ای، آزمون غیر پارامتریك فریدمن، آزمون t مستقل و آزمون تحلیل واریانس یك طرفه استفاده گردیده است.

فصل اول : كلیات تحقیق

مقدمه ..3

1-1- تعریف و بیان مسأله ..4

1-2- اهمیت تحقیق ..4

1-3- اهداف تحقیق ..5

1-4- فرضیات تحقیق ..5

1-5- متغیر های تحقیق ..5

1-6- قلمرو تحقیق ..6

1-7- محدودیت ها6

1-8 - واژگان كلیدی ...6

فصل دوم : ادبیات موضوع، مباحث نظری و پیشینه تحقیق

مقدمه ...9

2-1- فن آوری اطلاعات و ارتباطات ..10

2-1-1- تعریف فن آوری اطلاعات و ارتباطات ..10

2-1-2- فرآیند تكوین فن آوری اطلاعات و ارتباطات ..11

2-1-3- انقلاب فن آوری اطلاعات و ارتباطات..11

2-1-4- تاریخچه فن آوری اطلاعات12

الف- رایانه های نسل اول..14

ب- رایانه های نسل دوم..14

پ- رایانه های نسل سوم..14

ج- رایانه های نسل چهارم ..15

2-1-5- سیستم های اطلاعاتی و انواع آن ..15

الف- سیستم پردازش داد و ستد (TPS16

ب- سیستم اطلاعات مدیریت (MIS16

ج- سیستم های حمایت از تصمیم .(DSS17

د- سیستم های حمایت از مدیران ارشد ( ESS17

هـ - سیستم های حمایت از گروه كار (WGSS18

و- سیستم های اطلاعاتی خبره18

2-1-6- مؤلفه های فن آوری اطلاعات18

2-1-7- انواع فن آوریهای ارتباط سازمانی 19

2-1-8- فن آوریهای كلیدی مؤثر بر فن آوری اطلاعات و ارتباطات 20

الف- فن آوریهای سخت افزاری 21

ب-  فن آوریهای  نرم افزاری 21

ج- فن آوریهای شبكه سازی 21

د- فن آوریهای  مخابراتی 21

و- فن آوریهای مهندسی دانش 21

هـ- فن آوریهای واسط انسان و ماشین 21

2-1-9- كاربرد های فن آوری اطلاعات در سازمانها 22

2-1-10- مراحل رشد فن آوری اطلاعات و ارتباطات و سیستم اطلاعاتی در سازمانها 23

2-1-11- انقلاب ارتباطات از راه دور(مخابرات) 23

2-1-12- فن آوری اطلاعات و مدیران24

2-1-13- مزایای فن آوری اطلاعات و ارتباطات24

2-1-14- نقش فن آوری اطلاعات و ارتباطات در سازمانها25

2-1-15- نقش فن آوری اطلاعات و ارتباطات در ارتباطات سازمانی25

2-1-16- اثر فن آوری اطلاعات و ارتباطات بر الگوی ارتباط 26

2-1-17- اثرات فن آوری اطلاعات و ارتباطات بر پیامدهای ارتباط26

2-1-18 - توانمند سازی كاركنان و فن آوری اطلاعات 26

2-1-19- چشم انداز فن آوری اطلاعات در جهان27

2-2- ساختار سازمانی 27

2-2-1- سازمان و سازماندهی 27

 2-2-2- اهمیت مطالعه سازمان 29

2-2-3- سازمان رسمی 30

2-2-4- سازمان غیر رسمی 30

2-2-5- سازماندهی 31

2-2-6- نمودار سازمانی 31

2-2-7- تعریف ساختار 32

2-2-8- ساختار سازمان 32

2-2-9- تقسیم کار ( تخصصی کردن کار ) 33

2-2-10- محدودیتهای ساختارهای سنتی سازمان 34

2-2-11- ابعاد ساختار سازمانی 35

2-2-12- تعریف پیچیدگی 36

2-2-13-تفکیک افقی36

2-2-14- گروه بندی کارها ( تشکیل دوایر سازمانی ) 36

2-2-15- تخصص گرائی 37

 2-2-16- زنجیره فرماندهی 38

2-2-17- حوزة کنترل 39

2-2-18- تمرکز وعدم تمرکز 39

2-2-19- رسمیت 41

2-2-20- دامنة‌ رسمیت42

2-2-21- چرا پیچیدگی مهم است ؟43

2-2-22- چرا رسمیت مهم است 43

2-2-23- چرا تمركز مهم است ؟44

2-2-24- ارتباط تمركز،‌ پیچیدگی و رسمیت 45

2-2-24-1- تمركز و پیچیدگی45

2-2-24-2 - تمركز و رسمیت 46

2-2-24-3- رابطه بین رسمیت وپیچیدگی 46

2-2-25- طرحهای سازمانی 46

2-2-25-1- ساختار ساده 46

2-2-25-2- دیوانسالاری ( بوروکراسی ) 47

2-2-25-3- ساختار ماتریسی 48

2-2-26- راههای جدید 48

2-2-26-1- ساختار تیمی 48

2-2-26-2 - سازمانهای مجازی 49

2-2-26-3- سازمانهای بدون مرز .49

2-2-27- عوامل موثر و تعیین كننده ساختار سازمانی .50

الف- استراتژی50

ب- اندازه سازمان51

ج- تكنولوژی51

د- محیط52

هـ قدرت - کنترل53

2-2-28- رابطه ساختار و اثر بخشی سازمانی..54

2-3- رهبری ..56

2-3-1- تعریف رهبری ..56

2-3-2- اهمیت رهبری مدیران ..58

2-3-3- سبك رهبری مدیران..59

2-3-4- عوامل درونی شكل دهنده سبك رهبری مدیران59

2-3- 5 - اثر بخشی سبك رهبری مدیران ..60

2-3-6- تمایز مدیریت ورهبری..61

2-3-7- نظریه های سبك رهبری ..62

2-3-7-1-  نظریه صفت رهبری ..62

2-3-7- 2- نظریه های رفتاری رهبری63

2-3-7-2-1-  نظریه های x و y رهبری 63

2-3-7-2-2- سبكهای اساسی رهبری ..64

2-3-8- شبكه مدیریتی 65

2-3-9-  دیدگاههای معاصر در نظریه رفتاری ..66

2-3-10- مطالعات دانشگاه آیووا..68

2-3-11- رهبری وضعی در سازمان های چند فرهنگی ..68

2-3-12- تئوری مسیر – هدف..72

2-3-13- مدل اقتضایی «سبک – ساختار- توان ..73

2-3-14- قدرت و رهبری..73

2-3-15- دیدگاههای در حال ظهور در رهبری74

2-3-15-1- جایگزینی رهبری74

2-3-16- دیدگاههای موافق ومخالف رهبری کاریزماتیک75

2-3-17- اداره امور عمومی در روم باستان77

2-3-18- رهبری سازمانهای عمومی واداره امور دولتی در ایران باستان77

2-3-19- مدیریت ورهبری سازمانهای اداری در قرون وسطی77

2-3 -20- شیوه های رهبری و اداره امور دولتی در اسلام78

2-3-21- دیدگاه های معاصر در رهبری80

2-3-21-1- هوش هیجانی و اثربخشی رهبری80

2-3-21-2- رهبری اخلاقی80

2-3-21-3- رهبری میان فرهنگی 81

2-3-22- ارتباط اعتماد و رهبری81

2-3-23- آیا رهبران زن با رهبران مرد متفاوت اند ؟83

2-3-24- نقش جدید مدیران ورهبران سازمانها در قرن بیست ویکم85

2-3-24-1- نگاه خوشبینانه 85

2-3-24-2- نگاه انتقادی86

2-4- ارتباطات 87

2-4-1- تعریف ارتباطات 87

2-4-3- عناصر فراگرد ارتباطات 89

2-4-4- ارتباطات در سازمانها 90

2-4-5- فرایند ارتباطات90

2-4-6- ارتباطات یک جانبه و دو جانبه 91

2-4-7- انواع مسیر های ارتباطی92

2-4-7-1- ارتباطات افقی93

2-4-7-2- ارتباطات عمودی93

2-4-7-3- ارتباطات مورب93

2-4-8- منبع«فرستنده 93

2-4-9- به رمز درآوردن93

2-4-10- گیرنده پیام (پاسخ دهنده 93

2-4-11- بازخور94

2-4-12- شبکه های ارتباطی در گروههای غیر رسمی94

2-4-12-1- ارتباطات در سطح افقی 94

2-4-13- ارتباطات در سطح سازمان 94

2-4-14- فرآیند انتقال 95

2-4-15- کشف کردن (از رمز خارج شدن95

2-4-16- اختلالات پارازیت95

2-4-17- سیستمهای ارتباطات غیررسمی 95

2-4-18- سیستمهای ارتباطات رسمی 96

2-4-19- شبکه های ارتباطی96

2-4-19-1- شبکه های ارتباطی گروههای کوچک97

2-4-19-2- شبکه های ارتباط سازمانی 98

2-4-20- موانعی که بر سر راه ارتباطات اثر بخش قرار دارد99

2-4-20-1- از صافی گذرانیدن اطلاعات99

2-4-20-2- ویژگیهای شخصی 99

2-4-20-3- جنسیت99

2-4-20-4- عواطف99

2-4-20-5- زبان 100

2-4-21- توصیه هایی برای بهبود فراگرد ارتباطات100

2-4-22- ارتباطات بین فرهنگها100

2-4-23- سبکهای ارتباطات 101

2-4-24- شیوه های ارتبا ط101

2-4-24-1- ارتباط مکاتبه ای101

2-4-24-2- ارتباط کلامی 102

2-4-24-3- ارتباط غیر کلامی 102

2-4-25- روشهای بهبود ارتباطات (تنش زدایی در مدیریت 102

2-4-25-1- خود گشودگی103

2-4-25-2- ادراک مدیر از خودش و سبک103

2-4-26- مدیریت ارتباطات سازمانی 103

2-4-27- بهسازی فرایند ارتباطات 104

 2-4-28- ارتباطات راغبانه 104

2-4-29- فراگرد ارتباطات راغبانه105

2-4-30- پرورش اطلاعات الکترونیکی و ارتباطات راه دور 105

2-4-31- ارتباطات از منظر ارزشهای اسلامی 106

 2-4-32- نقش ادراک در ارتباطات 107

2-4-33- ارتباطات به کمک کامپیوتر 108

2-4-33-1- پست الکترونیکی108

2-4-33-2- پیام های فوری109

2-4-33-3- اینترانت و اکسترانت109

2-4-33-4- ویدئو کنفرانس109

2-4-34-  مـؤلفه های ارتباطات 109

2-4-35- مدیریت دانش .110

2-4-36- منظور از ارتباطات مدیریت منابع انسانی 110

2-4-37- اخلاق در ارتباطات :دروغ گفتن بد است؟110

2-4-38- خصیصه های ارتباطات اثر بخش111

2-4-39- اثرات فن آوری ارتباطی روی الگوهای ارتباط 112

2-5- پیشینه تحقیق113

فصل سوم : روش تحقیق

مقدمه 120

3-1- روش تحقیق 121

3-2- جامعه آماری 121

3-3- حجم نمونه و شیوه نمونه گیری 121

3-4- روش ها و ابزارهای جمع آوری اطلاعات 122

3-5- قابلیت اعتماد و اعتبار تحقیق (روایی و پایایی) 124

3-6- روش های آماری تجزیه و تحلیل داده ها 124

3-7- متغیرهای تحقیق 125

3-8- شاخص سازی 125

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

مقدمه 128

الف- تحلیل توصیفی – جداول فراوانی و خلاصه نتایج  129

ب- تحلیل استنباطی – آزمون فرضیه ها و خلاصه نتایج 136

فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات

 مقدمه .145

یافته های پژوهش .146

پیشنهادات .148

منابع و مآخذ  .150

ضمائم .157